|
Coğrafi Keşiflerin başlamasında
en önemli rol oynayan kişilerin başında Vasco da
Gama gelmektedir .Denebilir ki, son dönem coğrafi
keşiflerin şahıdır Gama
Gama nın gittiği yollar ilk kez kat edilmiyordu
kuşkusuz.. MÖ. 3000 yıllarından beri bu yol
bilinmekte idi MÖ. 600 yıllarında Afrika kıtasının
çevresinin dolaşıldığı bilinmekte idi. Kaldı ki
,Aynı yol, daha önce Portekiz Alfonse de Albuquerque
tarafından aşılmış ve 1453-1515 yılları arasında
yaşayan kaptan Portekiz bayrağını buralarda
dalgalandırmıştı.. 1487 yılında Portekizli
Bartolemeu Dias Umit burnunu bir kez daha
dolaşmıştı.. 1453 yılında , İstanbul fethedilip ,
Batının Doğu ile geleneksel ticaret yolu
Müslümanların eline geçince Batılılar için, denizden
Hindistana ulaşma emelleri vazgeçilmez bir tutku
haline gelmiş ve Ümit Burnu yeniden önem kazanmıştı.
1469-1524 yılları arasında yaşayan Vasco da Gama, bu
yolu bir kez daha aştı ve daha sonra Hint Okyanusuna
tekrar tekrar seferlerde bulundu 1497-99 yılları
arsında Afrika nın Güney ucunu geçerek Hindistan
yolunu bulan Gama, daha sonraki seferlerinde
Mozambikte bir ticaret kolonisi kurdu.. İlk
seferinde ümit verici haberler ve başarı ile dönen
Gamaya aynı zamanda Hindistan genel valisi unvanı da
verildi Gama, ilk kez gördüğü ülkenin hakimi oluyor
ve bu toprakları,tek kişilik bir kararla kendine
ülkesine bağlıyordu
GAMA GERÇEKTE BU YOLU KENDİ BECERİSİ İLE Mİ AŞTI?
Bu yol eskilerden beri bilinmekte idi.. Ancak
denizlere açılmaktan korkuyorlardı . Denizlerde
korkunç canavarların yaşadığı, çok yakıcı güneş ve
şiddetli fırtınaların gemileri alabora etmesinden
endişe ediyorlardı . Dahası tanımadıkları insanlarla
karşılaşacaklardı.. Karada vahşi canavarların
yaşadığı, mızraklı çıplak, siyah derili insanların
yaşadığı öldürücü böceklerin her tarafta uçuştuğu ,
ağaç gövdesi kadar kalın yılanların dolaştığı bir
ülke idi Afrika.Ötesi ise hiç bilinmiyordu .. Ancak
zengin altın madenlerinin, baharatın bulunduğu
ülkelerdi buralar .. Bunlara sahip olabilir,bu
insanlara dinlerini anlata bilirlerdi.Vasco da
Gamanın gitmeyi hayal ettiği yerler ve
ulaşabilirliği konusunda ciddi tartışmalar yapılan
sular, Müslüman denizcilerin hemen her gün gidip
geldikleri yerlerdi ..600lü yılların ortalarında
Afrika nın Akdeniz sahillerini ellerine geçiren
İslam savaşçıları, İkinci yarının başlarında Atlas
okyanusuna varıp dayanmışlardı İspanyayı fethe
koyulmuşlardı .. Bir diğer kol ise Afrika nın Atlas
okyanusu sahillerinden aşağıya doğru inmeye
başlamıştı.. Çok daha önceden Habeşistana giden
Müslümanlar oradan bu gün ki Somali çizgisinde doğru
Afrika nın Hint okyanusu sahil şeridinde İslamı
yaymayı başarmışlardı. Tüm Afrika sahilleri çok kısa
bir sürede Müslümanların denetimine geçmişti
Vasco da Gama, Müslümanların bu denli aşınası olduğu
bir yolu, sanki ilk kez keşfediyormuş gibi ortaya
çıktı Daha doğrusu, batılılar adına bu yolda seyahat
edebildi Daha sonra, bu yolculuk, sanki tarih
sayfalarından altın bir yaprak imiş gibi dünya
kamuoyuna tanıtıldı. Kuşkusuz bunda, büyük bit
sahtekarlık yanında, Batılıların Afrika ve Asya
milletlerine reva gördükleri insanlık dışı muameleyi
gizleme psikolojisi önemli bir rol oynuyordu .. Eli
kanlı bir cani,bir sahtekar olan Vasco da Gama,
İnsanlığa bir kahraman olarak lanse edildi.. O
Ülkelerin öğrencileri, hala ders kitaplarında bu
iğrenç yalanı aynen okuyarak, atalarının katillerini
övgülerle anıyorlar.
Vasco da Gamaya sahtekar ve cani derken duygusal bir
suçlamada bulunmuyoruz Cani; çünkü binlerce masum,
günahsız sivil halkı, kendi çıkarları uğruna
acımasızca öldürmüştür.. Sahtekar;çünkü kendine ait
olmayan bir unvanı gasp etmektedir..
Bu yolun Müslümanlar tarafından daha önce ifade
etmiştik . Gama da bu yolculuğa çıkarken Müslüman
bir kaptanın kılavuzluğuna muhtaçtı.. İbni Macid
isimli Müslüman bir kaptanı, kendine kılavuz kaptan
olarak, para ile kiraladı Batılıların yeni yeni
tanımaya başladıkları usturlap, uzay geometri
hesapları,enlem-boylam hesapları ve pusula gibi
deniz aletlerini ve hesaplarını o devirde
Müslümanlar yakı nen biliyorlardı.. Gamaya rehberlik
eden İbni Macid hatıralarında bu aletlerden çok
olağan şeyler imiş gibi söz etmektedir.
PORTEKİZLİLERE NİÇİN DENİZLERE AÇILMA GEREĞİ
DUYDULAR?
Vasco da Gamanın Hint okyanusuna niçin açıldığı
sorusuna cevap arayan, Pakistanlı tarih
aşartırmacısı Dr. M. Yakup Mughul (Osmanlıların Hint
Okyanusu Politikası ve Osmanlı Hint Müslümanları
Münasebetleri Fetih Yayınları 1974-S:17) şu
görüşlere yer veriyor : <<Deniz yolunun Vasco da
Gama tarafından keşfi ve Portekizin Hint okyanusuna
açılması bir tesadüf eseri olmayıp Rahip Johnun
ülkelerini ve baharat memleketlerini keşfetmek
gayesi ile 7 mayıs 1487 de bu bölgelere seyahate
çıkan Portekizli maceraperest Joao Peres de
Covilhaonun yazmış olduğu raporların bir
neticesidir. Covilhao, Kahireden Hindistana Aden
yolu ile Keynnanor, Kalikut ve Goa şehirlerini
ziyaret etmiş ve dönüşe Hürmüz ve Cidde limanlarına
uğramıştır. 1490 senesinde Habeşistana vararak çok
büyük bir hüsnü kabul görmüş ve evlenerek hayatının
sonuna kadar orda kalmıştır. Covilhao, Habeşistana
gelmeden evvel, Portekiz kralına deniz yolu ve Hint
okyanusundaki ticaret merkezleri hakkında geniş,
tafsilatlı bir rapor göndermiştir. Öte yandan
Ortaçağ adetlerine bağlı olarak, Portekizliler,
Hıristiyanlığı, Asya ve Afrikada yayma fikrine
yabancı değillerdi ve gayelerine ulaşmak için her
türlü metodu tatbik etmişlerdi.
Gerçek şu ki, 1497 yılında kral Don Manuel, Vasco da
Gamayı dört gemi ile teçhiz ederek açık denizlere
gönderirken, sadece Hindistana giden deniz yolunu
bulmaya değil, aynı zamanda baharat, kıymetli
madenler ve oradaki Hıristiyanları da bulmayı, yada
Hıristiyanlığı orada yaşayanlara anlatmayı da
düşünüyordu. Mart 1493 de, Mozambike geldiğinde,
burada Vasco da Gamayı Müslüman Araplar limanda
karşılamış ve mahallin şeyhi, gemiye kadar gelerek
bir nezaket ziyaretinde bulunmuştu. Ancak daha sonra
Vasco da Gamanın gerçek niyetinin anlaşılması
üzerine, daha sonraki limanlarda, aynı şekilde boş
karşılanmadıklarını görüyoruz . Bazı kaynaklar Vasco
da Gamanın Malindiye geldiklerini ve burada hüsnü
kabul gördüklerini ve Malindiden Hindistana kadar,
Ahmed İbni Macid komutasındaki bir Kılavuz geminin,
Malindi hükümdarının emri ile, kılavuzluk ettiği
belirtilmektedir. Vasco da Gamanın Ahmed İbni
Macidin kılavuzluğunda 18 Mayıs 1498 yılında, bir
Cuma günü, Kalikutun 8 Mil kuzeyinde Kapuket
şehrinin açıklarında demir attığını öğreniyoruz.
Vasco da Gama Kalikut ve Keynnanoru da ziyaret
ettikten sonra 1499 Ocağında Malindiye varmış 22
Ocak 1499 da gemilerini baharat ve öteki ticari
mallarla doldurarak Lizbona doğru yola çıkmış 1
Eylül 1499 da Lizbona varan da Gama Kral tarafından
coşkulu bir törenle karşılanmıştır
Gama, bu seyahatinde, mahalli yetkililerden, ticaret
izni almış ve Kralın mektubunu vermiş ve krala
mesajlarda getirmiş ve kendinden emin bir siyaset
izlemiş zora başvurmaktan kaçınarak, herkesle iyi
geçinmeye çalışmıştı.
Bir yıl sonra ise, 1500 yılında Pedro Alvarez Cabral
komutasında 13 gemenlik, 1200 askerden oluşan bir
silahlı kuvvet, Hükümdarlara sunulacak kıymetli
hediyelerle yola çıkarılmıştı. 30 Ağustosta başlayan
yolculuk, bir çok Afrika limanlarına uğrayarak 6
ayda Hindistanda noktalandı. Cabral, Kalikut
kralından ticaret müsadesi aldı. Kalikutta ticari
hayat, Müslümanların elinde bulunduğu için ,
Müslüman tüccarlar bu ziyaretten mutlu olmadılar.
Ancak Portekizliler iki ay içinde iki gemi dolusu
yük aldılar. Portekizliler umduklarını
bulamamışlardı. Müslüman konusunda istekli
davranmıyordu. Bunun üzerine Cabral limandaki yüklü
bir gemiye saldırarak, geminin yüküne el koydu
Müslümanlarda buna misilleme olarak şehirdeki
Portekiz ticaret deposuna el koydular. Aniden durum
gerginleşti. Ertesi gün, Cabral limandaki 10 adet
Mısır ticaret gemisine saldırdı ve gemileri
yağmaladı. İki gün süre ile, çevreyi bombaladı. Bu
çatışmada iki Kalikut gemisi de hasar görmüştü.
Kalikut Kralının araya girmesi ile çatışma
durduruldu. Ancak cabral Kenanorda ticarethane ve
depo kurmak ve ticaret müsadesi almak gibi bir
imtiyazı da bu arada pazarlıklar sırasında kraldan
kopardı.
1501 Nisanında ise Joao da Nova isimli başka bir
denizci, 4 Gemi ile Lizbondan yola çıktı? Ancedivaya
sonra Keynannoraa uğradı.. Keynnanor racası ile
ittifak anlaşması imzaladı. Kocine giderken
Zamorinin donanması ile karşılaştı. Çıkan çatışmada
Kalikut kralı Zamorinin 5 gemisini batırdı. Zamorin
destek alarak, da Nova kuvvetlerine yeni bir
saldırıya geçti ise de Keynnanor racasının da
Novanın yanında yer alması ile, Zamorin bir kez daha
büyük kayıplar vererek geri çekilmek zorunda kaldı.
Portekiz krallığı bu gelişmelerden memnuniyet
duyuyordu. Bir yıl sonra, tekrar Vasco da Gama 25
Mart 1502 de, 20 Gemilik bir donanma ile Hindistana
doğru yola çıktı.
BİR UYARI
<< Ahmaklarla konuşmak insan ruhunu öldürür,
ahmaklarla konuşmak insan kalbini karartır,
basiretini bağlar, gözünün ruhunu söndürür.
Münafıklar genel olarak ahmaktır. Gidin duvara
konuşun aksiseda yapar, yine kendinizi dinlersiniz
Ahmaklarla konuşursanız sözü dinlenmezlerden
olursunuz>>>
|
